Bova Score και PESI: Εκτίμηση Ενδιάμεσου Κινδύνου στην ΠΕ

Ο PESI είναι εξαιρετικός στην αναγνώριση ασθενών χαμηλού κινδύνου, αλλά έχει μικρότερη διακριτική ικανότητα μέσα στην ετερογενή ομάδα ενδιάμεσου κινδύνου. Το Bova score αναπτύχθηκε ειδικά για αιμοδυναμικά σταθερούς (νορμοτασικούς) ασθενείς και συνδυάζει κλινικά, εργαστηριακά και απεικονιστικά στοιχεία. Χρησιμοποιείται συμπληρωματικά μετά τον PESI για τον εντοπισμό ασθενών με αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών.

Υπολογίστε PESI →

PESI — Δείκτης βαρύτητας πνευμονικής εμβολής

Ταξινόμηση κινδύνου σε οξεία PE — πλήρης PESI κλίμακα (Κατηγορίες I–V), βάσει ESC

Please answer all questions to get the result

Demographic characteristics

Age

years

Sex

Comorbid illnesses

History of cancer

History of heart failure

History of chronic lung disease

Clinical findings

Pulse ≥ 110 beats/min

Systolic blood pressure < 100 mmHg

Respiratory rate ≥ 30/min

Temperature < 36°C

Altered mental status

Defined as disorientation, lethargy, stupor, or coma.

Arterial oxygen saturation < 90%

With and without the administration of supplemental oxygen

Παράμετροι του Bova Score

Παράμετρος	Μόρια
Συστολική αρτηριακή πίεση 90–100 mmHg	2
Αυξημένη καρδιακή τροπονίνη	2
Δυσλειτουργία δεξιάς κοιλίας (υπερηχοκαρδιογράφημα ή CT)	2
Καρδιακή συχνότητα ≥ 110/min	1

Εύρος: 0–7 μόρια.

Στάδια και Κίνδυνος Επιπλοκών

Στάδιο	Μόρια	30ήμερες επιπλοκές σχετιζόμενες με ΠΕ*
I	0–2	~4 %
II	3–4	~11 %
III	> 4	~29 %

*Σύνθετο καταληκτικό σημείο: θάνατος σχετιζόμενος με ΠΕ, αιμοδυναμική κατάρρευση ή υποτροπή ΠΕ εντός 30 ημερών (ανάλυση ατομικών δεδομένων ασθενών από πολλαπλές μελέτες, Bova 2014).

PESI έναντι Bova: Διαφορετικοί Στόχοι

Χαρακτηριστικό	PESI	Bova
Πληθυσμός	Όλοι οι ασθενείς με ΠΕ	Νορμοτασικοί ασθενείς
Καταληκτικό σημείο	30ήμερη θνητότητα κάθε αιτίας	30ήμερες επιπλοκές σχετιζόμενες με ΠΕ
Βιοδείκτες / απεικόνιση	Όχι	Ναι (τροπονίνη, δεξιά κοιλία)
Κύρια αξία	Αναγνώριση χαμηλού κινδύνου	Αναγνώριση υψηλότερου κινδύνου εντός ενδιάμεσης ομάδας

Ο PESI επηρεάζεται έντονα από συννοσηρότητες (κακοήθεια, καρδιακή ανεπάρκεια, ηλικία), ενώ το Bova αντανακλά κυρίως τη βαρύτητα της ίδιας της εμβολής.

Σχέση με την Κατηγοριοποίηση ESC 2019

Κατά ESC 2019, ασθενής χωρίς αιμοδυναμική αστάθεια με PESI III–V ή sPESI ≥ 1 κατατάσσεται:

Ενδιάμεσος–υψηλός κίνδυνος: δυσλειτουργία δεξιάς κοιλίας και αυξημένη τροπονίνη
Ενδιάμεσος–χαμηλός κίνδυνος: ένα ή κανένα από τα δύο

Οι κατευθυντήριες ESC 2019 αναφέρουν συνδυαστικά σκορ κλινικών, εργαστηριακών και απεικονιστικών παραμέτρων, όπως το Bova, ως δυνητικά χρήσιμα για περαιτέρω στρωματοποίηση. Ασθενείς Bova σταδίου III βρίσκονται στο υψηλότερο άκρο του ενδιάμεσου κινδύνου και χρειάζονται στενή παρακολούθηση (συχνά σε μονάδα αυξημένης φροντίδας), με ετοιμότητα για διάσωση με επαναιμάτωση σε αιμοδυναμική επιδείνωση.

Πρακτική Αλληλουχία

Επιβεβαίωση ΠΕ και αποκλεισμός αιμοδυναμικής αστάθειας
Υπολογισμός PESI ή sPESI
Σε PESI III–V ή sPESI ≥ 1: τροπονίνη και εκτίμηση δεξιάς κοιλίας
Υπολογισμός Bova για επιπλέον διαβάθμιση κινδύνου
Απόφαση για επίπεδο παρακολούθησης

Συχνές Ερωτήσεις

Bova στάδιο III — ενδείκνυται συστηματική θρομβόλυση; Όχι ως ρουτίνα. Στους νορμοτασικούς ασθενείς η πρωτογενής θρομβόλυση δεν συνιστάται λόγω αιμορραγικού κινδύνου. Ο υψηλός Bova υποδεικνύει ανάγκη στενής παρακολούθησης και ετοιμότητας για διάσωση.

Μπορεί να υπολογιστεί το Bova χωρίς υπερηχοκαρδιογράφημα; Ναι, η δεξιοκοιλιακή δυσλειτουργία μπορεί να εκτιμηθεί από την αξονική πνευμονική αγγειογραφία (λόγος διαμέτρων δεξιάς/αριστερής κοιλίας).