PESI και Εξωνοσοκομειακή Αγωγή Χαμηλού Κινδύνου ΠΕ
Η κλάση PESI I–II αναγνωρίζει ασθενείς με οξεία ΠΕ και πολύ χαμηλό/χαμηλό κίνδυνο 30ήμερης θνητότητας, στους οποίους η εξωνοσοκομειακή αγωγή ή η πρώιμη έξοδος είναι κλινικά αιτιολογημένη. Η κατάλληλη επιλογή απαιτεί συνδυασμό PESI με επιπλέον κλινικά κριτήρια.
PESI — Δείκτης βαρύτητας πνευμονικής εμβολής
Ταξινόμηση κινδύνου σε οξεία PE — πλήρης PESI κλίμακα (Κατηγορίες I–V), βάσει ESC
Demographic characteristics
Comorbid illnesses
Clinical findings
Κριτήρια Hestia για Εξωνοσοκομειακή Αγωγή
Τα κριτήρια Hestia συμπληρώνουν τον PESI. Εάν κανένα κριτήριο δεν είναι παρόν — η εξωνοσοκομειακή αγωγή είναι κατάλληλη:
| Κριτήριο Hestia | Αντενδείκνυσαι εξωνοσοκομειακή αγωγή |
|---|---|
| Αιμοδυναμική αστάθεια (π.χ. ΣΑΠ < 100 και ΚΣ > 100) | Ναι |
| Ανάγκη θρομβόλυσης ή χειρουργικής εμβολεκτομής | Ναι |
| Ενεργός αιμορραγία ή υψηλός αιμορραγικός κίνδυνος | Ναι |
| Ανάγκη O₂ > 24h για SpO₂ ≥ 90 % | Ναι |
| ΠΕ υπό αντιπηκτική αγωγή | Ναι |
| Έντονος πόνος που απαιτεί IV οπιοειδή | Ναι |
| Κοινωνική αιτία (άστεγος, χωρίς τηλέφωνο, κοινωνική απομόνωση) | Ναι |
| CrCl < 30 mL/min (Cockcroft-Gault) | Ναι |
| Σοβαρή ηπατοπάθεια | Ναι |
| Κύηση | Ναι |
| Ιστορικό HIT που απαιτεί ηπαρίνη | Ναι |
DOAC για Εξωνοσοκομειακή Αγωγή ΠΕ
Απιξαμπάνη:
- 10 mg × 2/ημέρα για 7 ημέρες → 5 mg × 2/ημέρα
- Δεν απαιτεί αρχική παρεντερική ηπαρίνη
Ριβαροξαμπάνη:
- 15 mg × 2/ημέρα με γεύμα για 21 ημέρες → 20 mg × 1/ημέρα
- Δεν απαιτεί αρχική παρεντερική ηπαρίνη
Παρακολούθηση Εξωνοσοκομειακής Αγωγής
- Επαφή σε 24–48 ώρες (τηλεφωνική ή κλινική)
- Έλεγχος σε 7 ημέρες — κλινική αξιολόγηση, επαλήθευση συμμόρφωσης
- Σε επιδείνωση συμπτωμάτων — άμεση αξιολόγηση στα επείγοντα
- Διερεύνηση αιτίας ΠΕ (προκλητή/μη) — καθοδηγεί τη διάρκεια αγωγής
Πότε να Νοσηλευτεί Ανεξάρτητα από Χαμηλό PESI
- Άγχος ασθενούς ή δυσκολία κατανόησης οδηγιών
- Ιστορικό αιμορραγικού επεισοδίου υπό αντιπηκτική αγωγή
- Απομονωμένη δεξιά καρδιακή ανεπάρκεια (απούσα από PESI)
- Δύσπνοια ηρεμίας ακόμη και με φυσιολογική SpO₂
Συχνές Ερωτήσεις
PESI I + ένα θετικό κριτήριο Hestia — νοσηλεία ή εξωνοσοκομειακή; Παρουσία έστω ενός κριτηρίου Hestia — νοσηλεία. Τα κριτήρια Hestia είναι κριτήρια αποκλεισμού, όχι σχετικής στάθμισης.
PESI I — απαιτείται υπερηχοκαρδιογράφημα πριν την έξοδο; Σε PESI I χωρίς κλινικά σημεία ΔΚ δυσλειτουργίας (ταχυκαρδία, υποξία) — δεν είναι υποχρεωτικό. Σε αμφιβολία — ναι.
Πώς να εξηγήσω στον ασθενή την αγωγή στο σπίτι για ΠΕ; Τονίστε ότι η διάγνωση έχει τεθεί και η αγωγή είναι κατάλληλη. Δώστε γραπτές οδηγίες για σημεία επιδείνωσης (δύσπνοια, αιμόπτυση, συγκοπή) και εξασφαλίστε 24ωρη πρόσβαση σε ιατρική συμβουλή.
Πηγές
- Zondag W, et al. Outpatient treatment in patients with acute pulmonary embolism (Hestia study). J Thromb Haemost. 2011;9(8):1500–1507.
- Konstantinides SV, et al. 2019 ESC Guidelines for the diagnosis and management of acute pulmonary embolism. Eur Heart J. 2020;41(4):543–603.
- Roy PM, et al. Triaging acute pulmonary embolism for home treatment by Hestia or simplified PESI criteria: the HOME-PE randomized trial. Eur Heart J. 2021;42(33):3146–3157.
