PESI σε Ογκολογικούς Ασθενείς με Πνευμονική Εμβολή
Οι ασθενείς με ενεργό καρκίνο έχουν αυξημένο κίνδυνο φλεβικής θρομβοεμβολής, υποτροπής και αιμορραγίας υπό αντιπηκτική αγωγή. Στον PESI η κακοήθεια προσθέτει 30 μόρια και στον sPESI 1 μόριο, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι ογκολογικοί ασθενείς να μην κατατάσσονται σε χαμηλό κίνδυνο. Η ερμηνεία του σκορ και η επιλογή αντιπηκτικού απαιτούν ειδική προσέγγιση.
PESI — Δείκτης βαρύτητας πνευμονικής εμβολής
Ταξινόμηση κινδύνου σε οξεία PE — πλήρης PESI κλίμακα (Κατηγορίες I–V), βάσει ESC
Demographic characteristics
Comorbid illnesses
Clinical findings
Επίδραση της Κακοήθειας στο Σκορ
| Σκορ | Βαρύτητα κακοήθειας | Συνέπεια |
|---|---|---|
| PESI | +30 μόρια | Ασθενής ≥ 36 ετών με καρκίνο βρίσκεται ήδη σε κλάση II ή υψηλότερη χωρίς κανένα άλλο εύρημα |
| sPESI | +1 μόριο | Ο ογκολογικός ασθενής δεν μπορεί ποτέ να έχει sPESI = 0 |
Στον PESI, ασθενής 60 ετών με ενεργό καρκίνο έχει τουλάχιστον 90 μόρια (κλάση III) — ακόμη και χωρίς ταχυκαρδία, υπόταση ή υποξαιμία. Άνδρας της ίδιας ηλικίας φτάνει τα 100 μόρια.
Εξωνοσοκομειακή Αγωγή σε Ογκολογικούς Ασθενείς
- Η κακοήθεια αυξάνει τη θνητότητα κυρίως λόγω της υποκείμενης νόσου και όχι της ίδιας της εμβολής
- Τα κριτήρια Hestia δεν περιλαμβάνουν την κακοήθεια ως αυτοτελή αντένδειξη, επομένως επιλεγμένοι ογκολογικοί ασθενείς μπορεί να είναι κατάλληλοι για εξωνοσοκομειακή αγωγή
- Απαιτείται συνεκτίμηση: αιμορραγικός κίνδυνος, θρομβοπενία, ναυτία/έμετοι, δυνατότητα λήψης από το στόμα, κοινωνική υποστήριξη, πρόσβαση σε ογκολογική ομάδα
Τυχαία Ανευρεθείσα ΠΕ
Σε αξονικές σταδιοποίησης ανευρίσκεται συχνά ασυμπτωματική ΠΕ. Οι κατευθυντήριες ESC 2019 συνιστούν:
- Αντιμετώπιση της τυχαίας ΠΕ σε ογκολογικό ασθενή όπως της συμπτωματικής, εφόσον αφορά τμηματικούς ή κεντρικότερους κλάδους, πολλαπλούς υποτμηματικούς κλάδους ή μεμονωμένο υποτμηματικό κλάδο με συνοδό εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση
Επιλογή Αντιπηκτικού
| Αντιπηκτικό | Βασική μελέτη | Σημείωση |
|---|---|---|
| LMWH (π.χ. δαλτεπαρίνη) | CLOT | Παραδοσιακή θεραπεία αναφοράς |
| Εδοξαμπάνη | Hokusai VTE Cancer | Μη κατωτερότητα έναντι δαλτεπαρίνης, αυξημένη μείζων αιμορραγία κυρίως σε γαστρεντερικό καρκίνο |
| Ριβαροξαμπάνη | SELECT-D | Λιγότερες υποτροπές, περισσότερες κλινικά σχετικές αιμορραγίες |
| Απιξαμπάνη | Caravaggio | Μη κατωτερότητα έναντι δαλτεπαρίνης χωρίς αύξηση μείζονος αιμορραγίας |
Προτιμάται LMWH σε: γαστρεντερικό ή ουροθηλιακό καρκίνο με ενεργό αλλοίωση, υψηλό αιμορραγικό κίνδυνο, σημαντικές αλληλεπιδράσεις με αντινεοπλασματικά φάρμακα, αδυναμία λήψης από το στόμα, σοβαρή θρομβοπενία.
Διάρκεια Αντιπηκτικής Αγωγής
- Τουλάχιστον 6 μήνες θεραπευτικής αντιπηκτικής αγωγής (ESC 2019)
- Παράταση επ' αόριστον ή μέχρι ίαση του καρκίνου όσο η νόσος παραμένει ενεργή ή συνεχίζεται αντινεοπλασματική θεραπεία
- Τακτική επανεκτίμηση αιμορραγικού κινδύνου και αλληλεπιδράσεων
Συχνές Ερωτήσεις
Ογκολογικός ασθενής με PESI κλάσης III μόνο λόγω ηλικίας και καρκίνου — νοσηλεία; Όχι απαραίτητα. Όταν η υψηλή κλάση οφείλεται αποκλειστικά σε συννοσηρότητες, η απόφαση βασίζεται στα κριτήρια Hestia, στη δεξιά κοιλία, στην τροπονίνη και στη συνολική κλινική εικόνα.
Πότε αντενδείκνυνται τα DOAC σε καρκίνο; Σε αιμοπετάλια < 50 × 10⁹/L, σημαντικές φαρμακοκινητικές αλληλεπιδράσεις (ισχυροί αναστολείς ή επαγωγείς CYP3A4/P-gp) και σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή ή εναλλακτική επιλογή.
Πηγές
- Konstantinides SV, et al. 2019 ESC Guidelines for the diagnosis and management of acute pulmonary embolism. Eur Heart J. 2020;41(4):543–603.
- Raskob GE, et al. Edoxaban for the Treatment of Cancer-Associated Venous Thromboembolism. N Engl J Med. 2018;378(7):615–624.
- Young AM, et al. Comparison of an Oral Factor Xa Inhibitor With Low Molecular Weight Heparin in Patients With Cancer With Venous Thromboembolism: Results of a Randomized Trial (SELECT-D). J Clin Oncol. 2018;36(20):2017–2023.
- Agnelli G, et al. Apixaban for the Treatment of Venous Thromboembolism Associated with Cancer. N Engl J Med. 2020;382(17):1599–1607.
