PESI Υπολογιστής: Στρωματοποίηση Κινδύνου στην Πνευμονική Εμβολή
Ο PESI (Pulmonary Embolism Severity Index) είναι ένα επικυρωμένο κλινικό εργαλείο για την εκτίμηση της 30ήμερης θνητότητας σε οξεία πνευμονική εμβολή (ΠΕ). Αποτελεί μέρος του αλγορίθμου ESC 2019 και καθοδηγεί την απόφαση για νοσηλεία ή εξωνοσοκομειακή αγωγή.
PESI — Δείκτης βαρύτητας πνευμονικής εμβολής
Ταξινόμηση κινδύνου σε οξεία PE — πλήρης PESI κλίμακα (Κατηγορίες I–V), βάσει ESC
Demographic characteristics
Comorbid illnesses
Clinical findings
Παράμετροι PESI
| Παράμετρος | Μόρια |
|---|---|
| Ηλικία | = αριθμός ετών |
| Αρσενικό φύλο | +10 |
| Κακοήθεια | +30 |
| Καρδιακή ανεπάρκεια | +10 |
| Χρόνια πνευμονοπάθεια | +10 |
| Καρδιακή συχνότητα ≥ 110/min | +20 |
| ΣΑΠ < 100 mmHg | +30 |
| Αναπνευστική συχνότητα ≥ 30/min | +20 |
| Θερμοκρασία < 36 °C | +20 |
| Διαταραχή συνείδησης | +60 |
| SpO₂ < 90 % | +20 |
Κατηγορίες Κινδύνου και 30ήμερη Θνητότητα
| Κλάση | Σκορ | Κίνδυνος | 30ήμερη θνητότητα |
|---|---|---|---|
| I | ≤ 65 | Πολύ χαμηλός | 0–1,6 % |
| II | 66–85 | Χαμηλός | 1,7–3,5 % |
| III | 86–105 | Μέτριος | 3,2–7,1 % |
| IV | 106–125 | Υψηλός | 4,0–11,4 % |
| V | > 125 | Πολύ υψηλός | 10–24,5 % |
Κλινική Εφαρμογή
- Κλάση I–II (χαμηλός κίνδυνος): Εξέταση δυνατότητας εξωνοσοκομειακής αγωγής
- Κλάση III (μέτριος κίνδυνος): Νοσηλεία — αξιολόγηση δεξιοκοιλιακής δυσλειτουργίας
- Κλάση IV–V (υψηλός/πολύ υψηλός): Νοσηλεία — παρακολούθηση — πολυεπιστημονική απόφαση
Περιορισμοί
- Αναπτύχθηκε σε όλους τους ασθενείς με ΠΕ, όμως σε υπόταση ή καταπληξία ο κίνδυνος είναι υψηλός εξ ορισμού
- Δεν περιλαμβάνει απεικονιστικά ευρήματα ή βιοδείκτες (τροπονίνη, NT-proBNP)
- Η κλάση III είναι ετερογενής — συνιστάται επιπλέον εκτίμηση με υπερηχοκαρδιογράφημα
Συχνές Ερωτήσεις
Κλάση PESI I — η εξωνοσοκομειακή αγωγή είναι ασφαλής; Ο PESI I είναι αναγκαία αλλά όχι επαρκής συνθήκη. Οι κατευθυντήριες ESC απαιτούν επιπλέον κριτήρια: σταθερή κοινωνική κατάσταση, πρόσβαση σε αντιπηκτική αγωγή, απουσία ενεργούς αιμορραγίας, επαρκής νεφρική λειτουργία για DOAC. Τα κριτήρια Hestia συμπληρώνουν τον PESI.
PESI ή sPESI — ποιο να χρησιμοποιήσω; Ο sPESI είναι ταχύτερος (6 παράμετροι) και κατάλληλος για ταχεία τριαγή. Ο πλήρης PESI παρέχει ακριβέστερη κατηγοριοποίηση κινδύνου. Σε οριακά αποτελέσματα sPESI — υπολογίστε τον πλήρη PESI.
Εφαρμόζεται ο PESI σε έγκυες; Δεν έχει επικυρωθεί σε έγκυες. Η κύηση αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου ΠΕ — η αντιμετώπιση ακολουθεί εξειδικευμένες κατευθυντήριες.
Πηγές
- Aujesky D, et al. Derivation and validation of a prognostic model for pulmonary embolism. Am J Respir Crit Care Med. 2005;172(8):1041–1046.
- Konstantinides SV, et al. 2019 ESC Guidelines for the diagnosis and management of acute pulmonary embolism. Eur Heart J. 2020;41(4):543–603.
