Klirens Kreatinina iz 24-časovnog Urina
Izmereni klirens kreatinina iz 24-časovnog uzorka urina predstavlja direktnu procenu bubrežne funkcije i koristi se u specifičnim kliničkim situacijama kada procenjeni klirens nije dovoljno precizan. Kalkulator omogućava paralelnu procenu po Cockcroft-Gault formuli i poređenje sa izmerenim vrednostima.
Klirens kreatinina — Cockcroft-Gault
Procena bubrežne funkcije za prilagodavanje doza lekova kod HBB
Formula za izmereni klirens kreatinina
CrCl [mL/min] = (Ucr × V) / (Pcr × t)
Parametri:
- Ucr = koncentracija kreatinina u urinu
- V = volumen sakupljenog urina
- Pcr = serumski kreatinin (uzet tokom perioda sakupljanja)
- t = vreme sakupljanja u minutima (za 24 sata = 1440 min)
Cockcroft-Gault formula služi kao poređenje:
CrCl [mL/min] = [(140 − Starost) × Telesna masa] / (72 × Scr) × 0,85 [ako je ženski pol]
Kada koristiti izmereni 24-časovni klirens
- Kod pacijenata sa ekstremnim telesnim kompozicijama (gojaznost, kaheksija, amputacije)
- U trudnoći, kada standardne eGFR formule nisu validovane
- Kod vegetarijanaca i pacijenata sa atipičnim unosom mesa
- U proceni kandidature za donaciju bubrega
- Pri nejasnoj etiologiji HBB i sumnji na tubularnu disfunkciju
Ograničenja metode
- Kvalitet rezultata zavisi od tačnosti sakupljanja urina. Nepotpuno sakupljanje je česta preanalitička greška.
- Tubulska sekrecija kreatinina dovodi do sistematske prekomerne procene GFR za 10–20%.
- Pojedini lekovi (cimetidin, trimetoprim) blokiraju tubulsku sekreciju i utiču na rezultat.
- Metoda je logistički zahtevnija u ambulantnim uslovima.
Često postavljana pitanja
Kako pravilno sakupiti 24-časovni urin? Sakupljanje započinje nakon prvog jutarnjeg pražnjenja bešike (koje se odbacuje) i traje 24 sata, zaključno sa prvim jutarnjim urinom narednog dana koji se uključuje u uzorak. Uzorak se čuva u hladnom.
Koliki je očekivani volumen 24-časovnog urina? Normalni volumen kod odraslih kreće se u opsegu 800–2000 mL dnevno, zavisno od hidratacije i ishrane.
Kako proveriti adekvatnost sakupljanja? Orijentacioni pokazatelj je količina izlučenog kreatinina u 24h: kod muškaraca približno 20–25 mg/kg dnevno, kod žena približno 15–20 mg/kg dnevno (niže kod starijih i osoba sa malom mišićnom masom).
Izvori
- Perrone RD, Madias NE, Levey AS. Serum creatinine as an index of renal function: new insights into old concepts. Clin Chem. 1992;38(10):1933–53.
- KDIGO 2024 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease.
- Stevens LA, Coresh J, Greene T, Levey AS. Assessing kidney function – measured and estimated glomerular filtration rate. N Engl J Med. 2006;354(23):2473–83.
